Hội thảo Quốc tế nâng cao chất lượng đào tạo gắn với chuyên nghiệp hóa các dịch vụ CTXH

29/12/2016 15:26

Trong hai ngày 11 và 12/01/2016, Trường Đại học Lao động – Xã hội Cơ sở II tại Thành phố Hồ Chí Minh đã tổ chức Hội thảo Quốc tế nâng cao chất lượng đào tạo gắn với chuyên nghiệp hóa các dịch vụ công tác xã hội (CTXH).

Hội thảo Quốc tế nâng cao chất lượng đào tạo gắn với chuyên nghiệp hóa các dịch vụ CTXH
Tham dự Hội thảo có TS. Doãn Mậu Diệp, Thứ trưởng Bộ LĐTBXH; Bà Nguyễn Thị Hằng, Chủ tịch Hiệp hội, Nguyên Bộ trưởng Bộ LĐTBXH; TS. Antonina Dashkina, Chủ tịch Hiệp hội Giáo dục & Nhân viên CTXH - LB Nga; Ông Tô Đức, Phó Cục trưởng Cục Bảo trợ Xã hội; các chuyên gia, học giả về nghề CTXH trong và ngoài nước cùng đại diện một số tổ chức, cơ quan Nhà nước và các trung tâm CTXH của một số địa phương Việt Nam.

Phát biểu tại Hội thảo, TS. Doãn Mậu Diệp, Thứ trưởng Bộ LĐTBXH nhấn mạnh: Hiện nay, bên cạnh phát triển kinh tế, những thách thức của quá trình đổi mới và phát triển đất nước cũng đòi hỏi phải được giải quyết, đó là các vấn đề phân tầng xã hội, thất nghiệp, thiếu việc làm, di cư, lạm dụng trẻ em, người già neo đơn, nạn nghiện hút, mại dâm, bạo lực gia đình,… Việt Nam cũng đã rất nỗ lực và đã đạt được những thành tựu nhất định trong giải quyết các vấn đề xã hội nhiều năm qua. Tuy  nhiên, để giải quyết tốt hơn, mang tính chuyên nghiệp hơn các vấn đề xã hội, ngày 25/3/2010, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 32/ 2010/QĐ-TTg, phê duyệt Đề án Phát triển nghề CTXH giai đoạn 2010-2020 (Đề án 32). Một trong những mục tiêu quan trọng của Đề án là Việt Nam cần phát triển mạng lưới dịch vụ xã hội và nhân viên CTXH chuyên nghiệp, và đến năm 2020 cần đào tạo mới và đào tạo lại 60.000 nhân viên CTXHvới các trình độ khác nhau. Điều này đặt ra nhiệm vụ nặng nề cho các cơ sở giáo dục - đào tạo CTXH trong cả nước, trong đó có Trường Đại học LĐXH Cơ sở II của ngành Lao động - Thương binh và Xã hội. Mặc dù, hoạt động đào tạo CTXH đang được xem như một trong những nội dung đạt được nhiều thành tích nhất trong 5 năm đầu thực hiện Đề án, tuy nhiên, vì là một ngành đào tạo rất mới ở Việt Nam nên đào tạo CTXH hiện còn gặp rất nhiều thách thức và khó khăn, liên quan tới đội ngũ giảng viên, tài liệu/học liệu phục vụ giảng dạy và học tập, hệ thống cơ sở thực hành, thực tập nghề nghiệp, việc gắn kết giữa đào tạo với thực tiễn cung cấp dịch vụ xã hội… 

Họp báo thông tin về Hội thảo.


Để góp phần tháo gỡ những khó khăn cũng như tạo đà cho sự phát triển đào tạo ngành CTXH ở nước ta trong thời gian tới, chúng ta cần nỗ lực tổ chức các hoạt động hơn nữa trong đó có nghiên cứu, tổ chức hội nghị, hội thảo  nhằm chia sẻ kinh nghiệm của các nước trên thế giới, kinh nghiệm trong quản lý cũng như tổ chức liên quan tới xây dựng chương trình đào tạo, đổi mới phương pháp đào tạo, nâng cao năng lực đội ngũ giảng viên, gắn kết giữa đào tạo với cung cấp dịch vụ nhằm đáp ứng nhu cầu của người dân.

Chính vì vậy, Bộ LĐTBXH hoan nghênh trường Đại học LĐXH Cơ sở II tại TP. Hồ Chí Minh đã chủ động phối hợp với các chuyên gia, học giả trong và ngoài nước, tổ chức Hội thảo Quốc tế này nhằm tạo ra một môi trường cho sự kết nối và chia sẻ ở tầm quốc tế cũng như quốc gia. Thứ trưởng Doãn Mậu Diệp cũng mong rằng Hội thảo sẽ đem lại những thông tin bổ ích không chỉ cho mỗi cá nhân, mỗi cơ sở đào tạo hay cơ sở cung cấp dịch vụ xã hội tham dự Hội thảo mà còn giúp cho Bộ LĐTBXH, cơ quan thường trực triển khai Đề án 32 có thêm căn cứ khoa học cho xây dựng kế hoạch trong giai đoạn tiếp theo của Đề án 32 từ nay đến 2020.

PGS. TS Bùi Anh Thủy - Giám đốc ĐH Lao động - Xã hội CSII phát biểu tại Hội thảo.

Còn theo PGS. TS Bùi Anh Thủy, Giám đốc Trường Đại học LĐXH Cơ sở II, mục tiêu của Hội thảo Quốc tế lần này là nhằm cùng trao đổi, thông tin, chia sẻ những kinh nghiệm mà các quốc gia, khu vực địa lý, với trình độ phát triển khác nhau trên thế giới đã đi qua, đã tích lũy được trong quá trình phát triển nghề CTXH, tập trung vào các khía cạnh chủ yếu sau: Quá trình nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực hoạt động trong lĩnh vực CTXH, việc cung cấp các dịch vụ CTXH một cách chuyên nghiệp, để giúp giải quyết những vấn đề xã hội nảy sinh trong đời sống của mỗi quốc gia, khu vực địa lý. Những kinh nghiệm đó, thông tin đó sẽ được các nhà quản lý, nhà khoa học, các chuyên gia, giảng viên chia sẻ thông qua các công trình nghiên cứu, bài viết khoa học, các báo cáo tham luận trình bày trực tiếp tại Hội thảo và in trong tập Kỷ yếu Hội thảo; đồng thời cùng trao đổi, thảo luận, phản biện để có những quan điểm chuyên môn xác đáng, những kết luận có đầy đủ căn cứ khoa học, giá trị thực tiễn nhằm cung cấp cho các cơ quan nhà nước, các tổ chức xã hội nghề nghiệp của Việt Nam đang hoạt động trong lĩnh vực này góc nhìn rộng hơn, sâu sắc hơn, có thể giúp cho việc hình thành những chính sách mới, tích cực thúc đẩy nghề CTXH phát triển mạnh hơn nữa theo hướng chuyên nghiệp, hiệu quả. Đặc biệt, từ đó tìm ra những lời giải đáp cho việc thiết kế chương trình đào tạo ở các bậc học thế nào, việc tăng cường chất lượng đội ngũ giảng viên cho các cơ sở giáo dục và đào tạo về CTXH thực hiện ra sao; việc gắn kết giữa đào tạo với kiểm huấn, thực hành, thực tập, phát triển các trung tâm dịch vụ CTXH theo hướng nào? Tại sao phải gắn kết hoạt động đào tạo với cung cấp dịch vụ CTXH?...

Các đại biểu tham dự Hội thảo.

Ông Tô Đức, Phó Cục trưởng Cục Bảo trợ Xã hội cho biết: Sau 5 năm triển khai, Đề án 32 đã đi vào cuộc sống, góp phần trong việc chăm lo đời sống nhân dân, xây dựng hệ thống an sinh xã hội. Nhận thức, hiểu biết về nghề công tác xã hội đã có bước chuyển biến căn bản, đặc biệt là đội ngũ cán bộ cốt cán của ngành LĐTBXH, các hội, đoàn thể đã hiểu rất tốt về công tác xã hội. Hệ thống pháp luật, chính sách xã hội được hình thành, các chương trình, đề án được triển khai, tạo môi trường pháp lý, hành chính, xã hội cho CTXH phát triển; huy động sự tham gia của cộng đồng, các đoàn thể chính trị - xã hội, các tổ chức tôn giáo trợ giúp các đối tượng. Hầu hết các mục tiêu cụ thể của Đề án phát triển nghề CTXH giai đoạn 2010-2015 đã đạt được, đặc biệt là mục tiêu về xây dựng, thí điểm mô hình Trung tâm cung cấp dịch vụ CTXH; đào tạo, đào tạo lại, bồi dưỡng nâng cao kỹ năng, nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ, viên chức, nhân viên, cộng tác viên CTXH; thành lập Hiệp hội nghề CTXH. Hệ thống tổ chức bộ máy và đội ngũ nhân viên CTXH làm việc trong lĩnh vực an sinh xã hội ngày càng được mở rộng.

Đồng tình với những kết quả đạt được trong công tác đào tạo nghề CTXH thời gian qua nhưng bà Nguyễn Thị Hằng – nguyên Bộ trưởng Bộ LĐTBXH cũng chỉ ra: Nghề CTXH ở Việt Nam vẫn thiếu sự chuyên nghiệp và gặp nhiều thách thức. Đó là: về khuôn khổ pháp lý còn thiếu nhiều văn bản quy phạm pháp luật và chưa thực sự hoàn thiện; nhận thức về xã hội với nghề CTXH còn hạn chế, đội ngũ nhân viên, quản lý về cung cấp dịch vụ xã hội nói chung chưa được đào tạo chuyên ngành. Đội ngũ giáo viên, giảng viên, kiểm huấn viên chưa được đào tạo chuyên sâu. Mạng lưới cung cấp dịch vụ xã hội mới hình thành, chưa quy hoạch tổng thể trong khi đối tượng cần cung cấp dịch vụ xã hội ngày càng tăng khoảng 24-25% tổng dân số.

Các đại biểu trao đổi bên lề Hội thảo.

Theo TS. Antonia Dashkina – Chủ tịch Hiệp hội Đào tạo và nhân viên CTXH nước Cộng hòa Liên bang Nga, bối cảnh tình hình đất nước Nga có nhiều điểm tương đồng với Việt Nam trong giải quyết các vấn đề xã hội. Hiện nước Nga có 640.000 nhân viên CTXH và để phát triển được đội ngũ đông đảo làm công tác này là do Chính quyền nước Nga có quyết tâm chính trị cao cùng với việc cố gắng định hướng xây dựng nghề CTXH có tính chuyên nghiệp. Việc chia sẻ những ý tưởng về xây dựng một tạp chí chuyên sâu cho ngành CTXH cũng như các ý tưởng về xây dựng các tổ chức hoạt động CTXH, biến ngành CTXH thật sự chuyên nghiệp của nước Nga có thể giúp ích cho Việt Nam có sự lựa chọn, học hỏi để phát triển nghề CTXH mang tính chuyên nghiệp, có hiệu quả.

Riêng về đào tạo CTXH, theo TS. Nguyễn Hải Hữu, Chủ tịch Hội Các trường đào tạo CTXH, tính đến thời điểm năm 2015 đã có trên 50 trường đại học, cao đẳng và trung cấp tham gia đào tạo chuyên ngành CTXH ở các bậc trình độ khác nhau, nghiên cứu xây dựng ban hành chuẩn đầu ra về đào tạo CTXH và xây dựng chương trình, nội dung đào tạo cho phù hợp với chuẩn đầu ra. Nội dung chương trình đào tạo không ngừng được sửa đổi bổ sung hoàn thiện, phương pháp đào tạo cũng có bước phát triển, bên cạnh các phương pháp đào tạo truyền thống được cải tiến gắn với thực hành nhiều hơn, tăng cường kỹ năng thực hành nhiều hơn, thì phương pháp đào tạo mới cũng đã được hình thành, đó là phương pháp đào tạo dựa vào các trải nghiệm từ các chuyến đi thực tế, thực hành của sinh viên, phương pháp đào tạo dựa vào trải nghiệm của thầy cô giáo… Hiện nay, đã có 4 cơ sở giáo dục tham gia đào tạo chuyên ngành CTXH ở trình độ thạc sĩ. công tác đào tạo nhân lực về công tác xã hội đã cố gắng vượt bậc để từng bước hội nhập với thế giới. Bên cạnh những nội dung đào tạo cơ bản của CTXH như CTXH cá nhân, CTXH nhóm, CTXH cộng đồng, CTXH với người khuyết tật, CTXH với người cao tuổi, CTXH với trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt,… một số trường đại học, học viện còn có chuyên ngành CTXH với phụ nữ có hoàn cảnh đặc biệt, CTXH với thanh thiếu niên, CTXH trường học,…

Tuy nhiên, TS. Nguyễn Hải Hữu cho rằng, việc phát triển nguồn nhân lực và chất lượng đào tạo CTXH còn nhiều hạn chế, do nội dung chương trình đào tạo chưa phù hợp, dạy lý thuyết nhiều hơn dạy thực hành, chương trình nội dung đào tạo chưa gắn kết với chuẩn đầu ra, dạy chuyên môn chưa gắn chặt với dạy làm người, dạy về đạo đức nghề nghiệp. Đội ngũ giảng viên chuyên ngành CTXH ở nhiều trường còn thiếu và yếu về chuyên môn; cơ sở vật chất phục vụ đào tạo chưa đáp ứng, thiếu cơ sở thực hành và đội ngũ kiểm huấn viên có chất lượng. Ngoài  ra, đầu vào đào tạo chuyên ngành CTXH của các trường đại học, cao đẳng thường có điểm chuẩn không cao như một số chuyên ngành khác. Việc đào tạo phát triển nguồn nhân lực CTXH chuyên nghiệp chưa gắn với việc phân bố sử dụng sao cho hiệu quả, mặc dù nước ta đang rất thiếu những người được đào tạo cơ bản về CTXH nhưng khá nhiều sinh viên được đào tạo ngành CTXH bậc đại học, cao đẳng ra trường lại chưa tìm được việc làm đúng với ngành nghề đã học, thậm chí phải đi làm những công việc chỉ cần lao động phổ thông, gây nên tâm lý lo âu cho sinh viên chuyên ngành CTXH trong vấn đề tìm kiếm việc làm sau khi tốt nghiệp.

TS. Nguyễn Hải Hữu đề xuất, thời gian tới để có được đội ngũ nhân viên CTXH chuyên nghiệp, vấn đề cơ bản là đào tạo có chất lượng và sử dụng có hiệu quả. Việc đào tạo chuyên ngành CTXH phải tuân thủ theo chuẩn đầu ra cho từng bậc đào tạo, chuẩn đầu ra cần được tiêu chuẩn hóa và lượng hóa một cách cụ thể về sự hiểu biết kiến thức chung và kiến thức chuyên ngành công tác xã hội;  mức độ thành thạo các kỹ năng bao gồm cả các kỹ năng cứng và các kỹ năng mềm; khả năng thực hiện các hành vi thực hành dựa trên các kiến thức, giá trị, kỹ năng đã có và quá trình nhận thức chủ quan trong khi thực hành; khả năng tham gia nghiên cứu dựa trên thực hành và thực hành dựa vào nghiên cứu; khả năng tham gia xây dựng chính sách dựa trên thực hành; khả năng hòa nhập, làm việc với cá nhân, gia đình, nhóm, tổ chức và cộng đồng; năng lực thu thập thông tin, đánh giá, xây dựng kế hoạch can thiệp, tổ chức thực hiện kế hoạch can thiệp và lượng giá, thái độ, đạo đức và trách nhiệm nghề nghiệp. Bên cạnh việc đào tạo phải tuân thủ theo chuẩn đầu ra, còn phải giáo dục về giá trị nghề và đạo đức nghề, vấn đề nhân quyền và nhân phẩm, công bằng xã hội là những giá trị cốt lõi của nghề công tác tác xã hội, do vậy, phải đào tạo những nhân viên CTXH biết cách tôn trọng giá trị nghề, tuân thủ các nguyên tắc cơ bản của CTXH và đạo đức nghề.

PGS. TS. Bùi Anh Thủy chụp ảnh lưu niệm với các đại biểu tham dự Hội thảo.

Hội thảo cũng đã được nghe phát biểu của Chủ tịch Hiệp hội Đào tạo và Nhân viên Công tác xã hội Liên bang Nga – Tiến sĩ Antonina Daskina cùng nhiều tham luận của các học giả, nhà nghiên cứu, chuyên gia đến từ Hoa Kỳ, Liên bang Nga, Singapore và Anh quốc; các học giả, nhà nghiên cứu, chuyên gia, giảng viên từ các trường đại học, viện nghiên cứu, tổ chức, cơ quan Nhà nước và các trung tâm CTXH của một số địa phương tại Việt Nam.

Tùng Dương/T/c GĐ&TE

;
Mới nhất
Xem nhiều nhất
Scroll